Page 7 - OGÜN Gazetesi - Temmuz 2019 - Sayı:232
P. 7

Dünya                                                                                         7






                                                        Çin ve sözde Uygur terör tehdidi




                                                                                                                                                       istifade etmenin yollarını aramaktan
                                                                                                                                                       vazgeçmemiş, uygulamaları değerlendi-
                      Doç.Dr. ömer Kul                                                                                                                 rildiğinde vazgeçmeye niyeti olmadığını
                                                                                                                                                       ortaya koymuş durumdadır. Bu açıdan
                        omer.kul@istanbul.edu.tr
                                                                                                                                                       bakıldığında Çin’in terörle mücadele
                                                                                                                                                       faaliyetleri gayri insani, gayri ahlaki ve
                                                                                                                                                       dahi gayri vicdani olmak üzere ciddi
             ABD Başkanı George W. Bush                                                                                                                tartışmalı bir husus haline gelmiştir.
        uönderliğinde, 2001 yılında “teröriz-                                                                                                             Gerçek şudur ki, Çinli idarecilerin
        me karşı dünya devletleriyle birlikte mü-                                                                                                      uluslararası terörizmle mücadeledeki
        cadele” edilmesi kararlaştırılmıştı. Çin                                                                                                       tutumu sadece ve sadece Doğu Tür-
        Halk Cumhuriyeti ise dünya kamuoyu-                                                                                                            kistan’da hedeflerine varabilmek için
        na bu yeni durumu, Doğu Türkistanlılar                                                                                                         uygulama sahasına koyduğu gayri
        arasındaki sözde (!) İslamî militanlara                                                                                                        insanı, gayri hukuki, ırkî ve dinî aşağıla-
        karşı kendi “terörle savaş” mücadelesi                                                                                                         ma siyasetine meşru bir mazeret üretme
        olarak kabul ettirmeye çalışmıştı.                                                                                                             çabasından başka bir şey değildir.
           Kanaatimizce bu durum Çin’in Uy-
                                                                                                                                                          Bu durum en yalın ifadeyle son 15
        gur Özerk Bölgesi’nde asırlardır devam                                                                                                         yılda Çin merkezi idaresinin terörle mü-
        ettirmekte olduğu hâkimiyet ve asimile                                                                                                         cadele politikalarının bir sonucu olarak,
        siyasetinin son halkasını oluşturmakta-                                                                                                        Doğu Türkistanlıların insan hakları ko-
        dır (1). Son beş yılda bölgede yaşananlar                                                                                                      nusunda kapsamlı kısıtlamalara maruz
        değerlendirildiğinde Çin’in bu yok etme                                                                                                        kalmasına neden olmuştur.
        veya problem olarak gördüğü Doğu                                                                                                                  Bu bağlamda, kâğıt üzerinde de
        Türkistan sorununu, bütün dünyanın,                                                                                                            olsa, eleştirilen ve tehdit edilen demok-
        özellikle de Türk-İslam dünyasının                                                                                                             ratik Doğu Türkistan teşkilatları daha
        gözünün içine baka baka, kökten çözme                                                                                                          temkinli hareket etme haline dönüşme-
        sevdasına düştüğü söylenebilir.                                                                                                                ye başlamıştır. Buna mukabil Çin Halk
           Son 70 yılda Çin’in devleti, kendi                                                                                                          Cumhuriyeti, hariçte Doğu Türkistan
        eliyle dış dünyadan izole ettiği bölge-                                                                                                        sivil toplum teşkilatlarının insanî,
        nin, dış dünya ile bağlantısını nere-                                                                                                          vicdani, dini ve milli çabalarını uluslara-
        deyse tamamen kesmiş durumdadır.    kezi idaresi bütçesinden Doğu Türkistan   Çin’in tezlerini çürüten bir lakap olarak   merkezi ve Doğu Türkistan’daki taşra   rası topluma “terör faaliyetleri” olarak
                                                                                                                   yönetimi sözde bütün militan Uygur
                                            davasının aleyhine propaganda amaçlı
                                                                                önümüzde durmaktadır. Günümüz-
        Bölgeden haber almak neredeyse ya                                                                                                              sunmaya devam etmektedir.
        imkânsız ya Çin’in propaganda amaçlı   sarf edilmekte, insan hakları örgütlerinin   de Doğu Türkistan davası güdenler   örgütlerini bırakın ortadan kaldırma-  Önümüzdeki süreçte, onca Çin
                                                                                                                   yı, olmayan örgütler üreterek, dahası
                                            bölge ile ilgili çalışmalarına mugayir
                                                                                Uyguristan yerine atalarının dedikleri
        yayınlarından ya da bilhassa kamplar-                                                                                                          zulmü karşısında radikalleşmekten
        dan bir şekilde kurtulup dış dünyaya   yayın ve propagandalar yürütmektedir.   gibi Doğu Türkistan tabirini kullanmayı   uygulamalarıyla halkın terörize edilmesi   başka çare bulamayan az sayıdaki Doğu
                                                                                                                   sayesinde Doğu Türkistan’da kendi
                                               (1) Bölgenin ismi tartışmalı konu-
                                                                                yeğlemektedir. Bununla birlikte bölgeye
        çıkabilenlerle yapılan mülakatlardan                                                                                                           Türkistanlı özgürlük savaşçılarına, dış
        öğrenilebilmektedir.                lardan biridir. Doğu Türkistan adı 18   Uyguristan deme eğiliminde olanlar da   siyasî amaçlarını gerçekleştirme sevdası-  destek de getirme ihtimali görünmeye
                                                                                                                   na düşmüştür.
                                            Kasım 1884’de “Xinjiang” veya “Yeni
                                                                                vardır. “Doğu Türkistan” tabiri daha zi-
           “Terörle Ortak Mücadele (!)” adına                                                                                                          başlamıştır. Aynı şekilde bu türden öz-
                                                                                                                      11 Eylül sonrasında uluslarara-
        anlaşmalara imza atan Çin yönetimi,   Bölge” şeklinde ilk olarak Mançu   yade “Türklerin ülkesi” manasında batılı   sı anlaşmaları menfaatine kullanma   gürlük savaşçılarına Doğu Türkistanlılar
                                            hanedanlığı zamanında değiştirilmiştir.
                                                                                araştırmacılar tarafından kullanılagelen
        ABD’nin Irak, Afganistan, Suriye, Libya                                                                                                        arasında daha kapsamlı halk desteğini
        ve benzeri ülkelerde olduğu gibi dışarı-  Bölge hem Çin hanedanlıkları, hem   bir terim olmuştur.          çabasına düşen Çin yönetimi için Doğu   de doğurabilir. Bu nedenle Çinli idareci-
                                                                                                                   Türkistan’da terörizm olması, olmadığı
                                                                                  Çin’in bu tutumu Doğu Türkistan
                                            Guo-Min-Dang hem de Komünist
        dan terörle mücadele çabalarının aksine,                                                                                                       ler, kendilerini soktukları açmazı bir defa
        sadece kendi çıkarına uygun gördüğü   işgalinde asırlardır zulme maruz bıra-  meselesine hangi gözle baktığının bir   durumlarda da olması için entrikalar   daha okumalı, aşırı, abartılı, gayri insani
                                            kılmış ve 1955 sonrasında da “Xin-jiang
                                                                                                                   tertip etmek Çin’in vazgeçemediği 36
                                                                                delili olarak göz önünde durmaktadır.
        içerideki sözde terörizmi (!) dünya                                                                                                            tutum ve uygulamalardan uzak durarak,
        kamuoyuna duyurmak için akıllara dur-  Uygur Özerk Bölgesi” adı ile Pekin’in   Yaşananlar göstermiştir ki, “Terörle   hilesinin önde gelen maddeleri arası-  sözde Uygur terör tehdidi (!) iddialarına
                                                                                Ortak Mücadele” Çin’in öncelikli hedefi
                                                                                                                   na girmiştir. Aslına bakıldığında Çin,
                                            sıkı kontrolü altına sokulmuştur. Zaten
        gunluk veren bir çaba içerisine girmiştir.                                                                                                     bir an önce son vermelidir.
        Bu gaye ile milyonlarca dolar Çin mer-  bölgeye verilen Xin-jiang tabiri dahi   olmaktan çok ama çok uzaktır. Çin   terörün bitmesinden değil, terörizmden

               netanyahu’dan                                                                                                                        putin’e uçmayı öğreten

         Lübnan’a saldırı tehdidi                                                                                                                        pilot helikopter
            İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu,                                                                                                          kazasında öldü
        uLübnan Hizbullahı Genel Sekreteri Ha-                                                                                                         Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e
        san Nasrallah’ın İsrail’i hedef alma tehdidine                                                                                             umotorlu planör ile uçmayı öğreten pilot
        karşılık olarak İsrail’in Lübnan’a saldıracağını                                                                                           Igor Nikitin, Moskova’da geçirdiği helikopter
        söyledi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu,                                                                                              kazasında öldü. Rusya’nın başkenti Mos-
        Lübnan Hizbullahı Genel Sekreteri Hasan                                                                                                    kova’nın Solneçnogorsk ilçesinde akşam
        Nasrallah’ın İsrail’e saldırı tehditlerine yanıt                                                                                           saatlerine doğru bir eğitim helikopteri düştü.
        verdi. Netanyahu, haftalık kabine toplantısında                                                                                            Yaşanan kaza üzerine özel uçak eğitim mer-
        Nasrallah’ın saldırı başlatması durumunda İs-                                                                                              kezi, helikopterden sinyal alamadığını Rusya
        rail’in Lübnan’a ağır bir saldırı düzenleyeceğini                                                                                          Acil Durumlar Bakanlığı’na bildirdi. Bunun
        ifade etti. Netanyahu, “Hizbullah aptalca İsra-                                                                                            üzerine sinyallerin kaybolduğu noktada yapı-
        il’e saldırmaya cesaret ederse, onu ve Lübnan’a   güney-Doğu Avrupa İşbirliği                                                              lan araştırmada helikopterin enkazına ulaşıldı.
        ağır bir askeri darbe ile vururuz” dedi. Hassan                                                                                            Yaşanan kazada pilot ve yanındaki öğrencisi-
        Nasrallah, Cuma günü İsrail’in Hizbullah’a                                                                                                 nin yaşamını yitirdiği anlaşıldı. Kaza ile ilgili
        lemekle tehdit etmişti. Nasrallah, ayrıca ABD  süreci Başkanlığı kosova’ya geçti                                                           ulaşılan bilgilere göre Rusya Devlet Başkanı
        ve Lübnan’a 2006 yılında başlattığı saldırının
        13’üncü yıl dönümünde İsrail’e saldırı düzen-
                                                                                                                                                   Vladimir Putin’e geçtiğimiz yıllarda motorlu
        ve İran arasında çıkacak olası bir savaş sonra-                                                                                            planör ile uçmayı öğreten Igor Nikitin’in de
                                                                                                                                                   yaşamını yitirdiği öğrenildi. Öğrencisine uçma
        sında İsrail’in yok olacağını söylemişti.         Kosova, Güney-Doğu      etmek olacağını söyledi. Dışişleri   sek’teki zirveye katılmamıştı.   eğitimi veren pilotun ve öğrencisinin heli-
                                                          Avrupa İşbirliği Süreci   Bakanı Pacolli, SEECP’nin 1 yıl   SEECP toplantılarında Kosova
                                                   u(SEECP) dönem başkanlı-       boyunca toplantı takvimi hazırla-  Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi ve   kopterin düştüğü noktada yaşamını yitirdiği
                                                                                                                                                   öğrenilirken, Moskova savcılık makamlarının
                                                   ğını devraldı. Kosova Dışişleri Ba-  dıklarını, ilk toplantının dışişleri   Dışişleri Bakanı Behgjet Pacolli yer
                                                   kanı Behgjet Pacolli, Güney-Doğu   bakanları düzeyinde olacağını   almamıştı. Bosna Hersek tarafın-  olayla ilgili soruşturma başlattığı açıklandı.
                                                   Avrupa İşbirliği Süreci (SEECP)   söyledi. Kosova, Arnavutluk,   dan SEECP yıllık toplantısına ka-
                                                   liderliğini Kosova’nın devraldı-  Bosna Hersek, Türkiye, Kuzey   tılmak için Kosova’ya gönderilen
                                                   ğını açıkladı. Kosova bir yıllığına   Makedonya, Hırvatistan, Karadağ,   davetiyede dipnotun yer alması ve
                                                   SEECP başkanlığı yapacak. Bakan   Slovenya, Bulgaristan, Yunanis-  Kosova’ya eşit muamele yapılma-
                                                   Pacolli, Priştine’de düzenlediği   tan, Moldova, Romanya ve Sırbis-  ması nedeniyle, Kosovalı yetkili-
                                                   basın toplantısında, Kosova’nın   tan’ın üye oldukları  SEECP’nin   ler, Bosna Hersek’teki oturumlara
                                                   yapacağı başkanlık döneminde   başkanlığı bir yıl sürüyor.    katılmama kararı almıştı. Kosova
                                                   önceliğin, gençleri ülke içinde     Kosova, son olarak dönem   ilk defa önemli bir bölgesel örgü-
          Çin unesCo listesinde                    tutmak, kültür ve turizmi teşvik   başkanlığı yapan Bosna Her-  tün başkanlığını devraldı.
                 zirveye çıktı

            Liangzu antik kentinin UNESCO Dünya    Türkiye’nin Musul konsolosluğu yakında açılacak                                                  gürcistan-ermenistan
        uMirası Listesi’ne eklenmesiyle Çin liste-                                                                                                  sınır kapısı radyoaktif
        nin zirvesine ulaştı. Birleşmiş Milletler Eğitim,                                       Haziran 2014’te terör   Musul Valisi Mansur Marid’i
        Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) 43’üncü                                             uörgütü DEAŞ’in Irak’ın   valilik binasında ziyaret eden   madde ele geçirildi
        Dünya Miras Komitesi Toplantısı Azerbay-                                            Musul kentini işgal etme-  Yıldız düzenlediği ortak basın
        can’ın başkenti Bakü’de düzenlendi. Toplan-                                         sinin ardından kapalı olan   toplantısında, Türkiye’nin    Gürcistan’ın Marneuli kentinin Sadakh-
        tıda alınan kararla, Çin’in Cıciang eyaletin-                                       Türkiye’nin Musul Konso-  Musul kenti ile güçlü tarihi,   ulı köyündeki Gürcistan-Ermenistan
        deki Hangzhou kent yakınlarında bulunan                                             losluğu’nun yakında yeniden   insani ve kültürel bir bağı   sınır kapısında, Rusya’ya radyoaktif madde
        Liangzhu antik kentinin kalıntıları Dünya                                           açılacağı öğrenildi. Musul   olduğunu belirterek, Musul   taşıdığı tespit edilen bir kişi gözaltına alındı.
        Miras Listesi’ne eklendi. Böylece Çin 55 dünya                                      kentini ziyaret eden Türki-  ziyaretinin amacını bunun   Marneuli kentinin Sadakhlı köyünde yer alan
        mirasıyla birlikte, listede birinci sıraya yükseldi.                                ye’nin Bağdat Büyükelçisi   bir göstergesi olduğunu    Gürcistan-Ermenistan sınır kapısında bir
           Milattan yaklaşık önce 3 bin yıllarında inşa                                     Fatih Yıldız 5 yıldır kapalı   vurguladı. Ankara’nın Irak   Ermeni vatandaşı M.Militos’un kendisine ait
        edilmeye başlandığı tahmin edilen Liangzhu                                          olan Musul Konsolosluğu   ve özellikle Musul imarı için   olan minibüsün içinde dört toryum maddesi
        antik kentinde su yolu sistemi, mezarlıklar ve                                      yakınlarda yeniden açılacağı-  verdiği sözünü hatırlatan Yıl-  taşıdığı tespit edildi. Şahıs gözaltına alınırken,
        antik eşyalar bulunuyor. Arkeolojik araştırma-                                      nı söyledi. Yıldız, Musul Kon-  dız, ticari, yatırım ve ulaştırma   Gürcistan Devlet Güvenlik Servisi’nin yaptığı
        lar neticesinde, kentteki zengin kaynaklar ve                                       solosluğunu yeniden açılması   alanlarında yerel yönetimi ile   açıklamada, “Toplam ağırlığı 71.63 kg olan ku-
        uygun iklim koşulları sayesinde çeltik yetiştir-                                    geçen Haziran ayında      görüşmelerinin devam etti-   tuyu kontrol ederken, nükleer bir madde olan
        meye dayalı bir ekonomik düzen bulunduğu                                            merkezi hükumetten gerekli   ğini hatırlatarak kentin hem   radyoaktif “Toryum 232” izotopu bulundu. Bu
        ortaya çıkarıldı. Araştırmacılar ayrıca kentte                                      onayın alındığını ve kısa bir   imar hem de ekonomik bir   madde insan hayatı ve sağlığı için tehlikelidir”
        yaşayan halkın ortak bir inanca sahip olduğu-                                       süre içerisinde konsolosluğun   kalkınmaya ihtiyaç duyduğu-  denildi. Ermenistan vatandaşının 5 ila 10 yıl
        nu da ifade ediyor.                                                                 yeniden açılacağın vurguladı.   nu dile getirdi.       hapis cezasına çarptırılması bekleniyor.
   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11   12